HUYỆN QUẾ SƠN

Vị trí địa lý

Quế Sơn cách Đà Nẵng 40 km về phía tây nam và cách Tam Kỳ 30 km về phía tây bắc; đông giáp Thăng Bình, tây nam giáp Nông Sơn, nam giáp Hiệp Đức, bắc và tây bắc giáp Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.

Diện tích và dân số

Quế Sơn có 251,17 km² diện tích tự nhiên và 99.260 người (không rõ năm nhưng có lẽ là năm 2015). Dân số huyện Quế Sơn năm 2014 là 84.084 người.

Hành chính

Quế Sơn có 14 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm các xã: Hương An, Phú Thọ, Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Long, Quế Minh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Thuận, Quế Xuân 1, Quế Xuân 2 và thị trấn Đông Phú.

Lịch sử

Sau năm 1975, huyện Quế Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng có 11 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Hiệp, Quế Lộc, Quế Mỹ, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Tân, Quế Thọ, Quế Xuân.

  • Ngày 23 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 79-HĐBT:
    • Chia xã Quế Phong thành hai xã lấy tên là xã Quế Phong và xã Quế Long;
    • Chia xã Quế Lộc thành hai xã lấy tên là xã Quế Lộc và xã Quế Trung;
    • Chia xã Quế Phước thành ba xã lấy tên là xã Quế Ninh, xã Quế Phước và xã Quế Lâm;
    • Chia xã Quế Tân thành ba xã lấy tên là xã Quế Bình, xã Quế Lưu và xã Quế Tân.
  • Ngày 1 tháng 12 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 141/HĐBT:
    • Chia xã Quế An thành hai xã lấy tên là Quế An và Quế Minh;
    • Chia xã Quế Mỹ thành hai xã lấy tên là xã Quế Mỹ và xã Quế Cường;
    • Chia xã Quế Hiệp thành hai xã lấy tên là xã Quế Hiệp và xã Quế Thuận.
  • Cuối năm 1984, huyện Quế Sơn có 20 xã: Quế An, Quế Bình, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Lâm, Nông Sơn, Quế Lộc, Quế Long, Quế Lưu, Quế Minh, Quế Mỹ, Quế Ninh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Tân, Quế Thọ, Quế Thuận, Quế Trung, Quế Xuân.
  • Ngày 31 tháng 12 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 289-HĐBT:
    • Thành lập huyện Hiệp Đức từ:
      • 4 xã: Quế Thọ, Quế Bình, Quế Lưu, Quế Tân của huyện Quế Sơn
      • 2 xã: Bình Lâm, Thăng Phước của huyện Thăng Bình
      • 2 xã: Phước Gia, Phước Trà của huyện Phước Sơn
    • Huyện Quế Sơn còn lại 16 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Lâm, Nông Sơn, Quế Lộc, Quế Long, Quế Minh, Quế Mỹ, Quế Ninh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Thuận, Quế Trung, Quế Xuân.
  • Ngày 11 tháng 1 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 5/HĐBT:
    • Thành lập thị trấn Đông Phú (thị trấn huyện lỵ huyện Quế Sơn) trên cơ sở:
      • 884,29 ha diện tích tự nhiên với 5.281 nhân khẩu của xã Quế Châu
      • 243,1 ha diện tích tự nhiên với 1.084 nhân khẩu của xã Quế Long.
  • Ngày 16 tháng 4 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 63/HĐBT:
    • Đổi tên xã Quế Mỹ thành xã Phú Thọ;
    • Thành lập xã mới tại khu kinh tế mới Nà Lau lấy tên là xã Quế Hội.
  • Ngày 29 tháng 8 năm 1994, sáp nhập xã Quế Hội vào xã Quế Lâm.
  • Từ ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Quế Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam mới tái lập.
  • Ngày 12 tháng 1 năm 2004, chính phủ ban hành Nghị định số 20/2004/NĐ-CP chia xã Quế Xuân thành 2 xã: Quế Xuân 1 và Quế Xuân 2.
  • Cuối năm 2007, huyện Quế Sơn có 1 thị trấn Đông Phú và 17 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Lâm, Quế Lộc, Quế Long, Quế Minh, Phú Thọ, Quế Ninh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Thuận, Quế Trung, Quế Xuân 1, Quế Xuân 2.
  • Ngày 8 tháng 4 năm 2008, chính phủ ban hành Nghị định số 42/2008/NĐ-CP.
    • Thành lập xã Hương An thuộc huyện Quế Sơn trên cơ sở điều chỉnh:
      • 855 ha diện tích tự nhiên và 5.491 nhân khẩu của xã Quế Phú;
      • 180 ha diện tích tự nhiên và 959 nhân khẩu của xã Quế Cường;
    • Thành lập xã Sơn Viên trên cơ sở điều chỉnh 2.517 ha diện tích tự nhiên và 3.215 nhân khẩu của xã Quế Lộc;
    • Thành lập xã Phước Ninh trên cơ sở điều chỉnh:
      • 8.298 ha diện tích tự nhiên và 2.130 nhân khẩu của xã Quế Phước;
      • 3.930 ha diện tích tự nhiên và 1.456 nhân khẩu của xã Quế Ninh;
    • Tách 7 xã: Quế Lộc, Quế Trung, Quế Ninh, Quế Phước, Quế Lâm, Sơn Viên và Phước Ninh để thành lập huyện Nông Sơn.
  • Từ đó, huyện Quế Sơn có 1 thị trấn Đông Phú và 13 xã: Hương An, Phú Thọ, Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Long, Quế Minh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Thuận, Quế Xuân 1, Quế Xuân 2, giữ ổn định cho đến nay.

Giao thông

Đường bộ

Quế Sơn có các trục đường lộ chính sau:

  • Quốc lộ 1A đi qua huyện, có các cầu như: cầu Bà Rén (bắt qua sông Bà Rén), cầu Phú Phong (thường gọi Cống Ba), cầu Hương An (bắc qua sông Ly Ly).
  • Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi
  • Quốc lộ 14E cũ từ thị trấn Hà Lam đến chợ Đàng đi theo Tỉnh lộ 611 và Tỉnh lộ 611A đi thị trấn Tân An, Hiệp Đức và Khâm Đức, Phước Sơn.
  • Tỉnh lộ 611 bắt đầu từ Quốc lộ 1A tại ngã ba Hương An nối với Tỉnh lộ 610 tại ngã ba Trung Phước, đi qua hầu hết các xã của huyện đến thị trấn Đông Phú đến giáp huyện Nông Sơn tại đèo Le
  • Tỉnh lộ 611A nối Tỉnh lộ 611 (tại ngã ba Quế Sơn) với Quốc lộ 14E (tại ngã ba Phú Bình).
  • Hệ thống các đường huyện

Đường sắt

Đường sắt Bắc Nam đi song song với Quốc lộ 1A đi ngang huyện tại 3 xã Quế Xuân 2, xã Quế Cường và xã Phú Thọ, là ranh giới của 2 xã Quế Cường và Phú Thọ

Danh nhân

  • Phạm Nhữ Dực, tướng thời Trần, có công khai phá vùng Quế Sơn
  • Phạm Nhữ Tăng
  • Nguyễn Ngọc Thanh (tướng nhà Nguyễn), chánh đô đốc nhà Nguyễn
  • Phan Văn Thuật, nhà Nho
  • Phan Quang, tiến sĩ Nho học, một trong Ngũ Phụng Tề Phi
  • Nguyễn Mậu Hoán, phó bảng khoa thi 1901
  • Phan Khoang, nhà sử học, nhà giáo, nhà báo
  • Phan Du
  • Nguyễn Huy Chương, trung tướng
  • Hoàng Châu Ký, nhà nghiên cứu nghệ thuật, chính khách
  • Ý Nhi, nhà thơ
  • Hoàng Hương Việt, nhà thơ
  • Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ
  • Nguyễn Long Cáng, trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam

Giáo dục

Huyện hiện có 13 trường tiểu học,13 trường trung học cơ sở và 3 trường trung học phổ thông là Trung học phổ thông Quế Sơn,Trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa,Phổ thông trung học Nguyễn Văn Cừ.

Du lịch

Huyện Quế Sơn có tiềm năng du lịch với các khu du lịch như: suối Tiên (Quế Hiệp), suối Nước Mát, đèo Le (Quế Long), hồ An Long (Quế Phong). Những địa điểm này có tiềm năng du lịch nhưng chưa được khai thác, cần có các nhà đầu tư để phát triển khu vục này.

Âm nhạc-Nghệ thuật

Bài hát tiêu biểu viết về Quế Sơn: Quế Sơn đất mẹ ân tình của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thậm, Quế Sơn quê tôi của Lê Trần Thành, viết cho quê hương.

Các làng quê vẫn còn giữ được nhiều phong tục tập quán xưa của Việt Nam.

Đặc sản ẩm thực

Ngoài món ăn nổi tiếng của toàn Quảng Nam là Mỳ Quảng, Quế Sơn còn nổi tiếng với các món ăn như

  • Phở sắn Quế Sơn

BÀI VIẾT NỔI BẬT