VỀ THĂM ĐẶC KHU ỦY QUẢNG ĐÀ

VỀ THĂM ĐẶC KHU ỦY QUẢNG ĐÀ

 Nằm giáp ranh ba huyện Duy Xuyên, Nông Sơn và Quế Sơn tỉnh Quảng Nam, xuất hiện dãy núi Hòn Tàu với diện tích gần 100km2. Ở đây có nhiều núi hiểm trở như Nhà Muỗi, Cù Hang, Mặt Rạng và nhiều hang động có thể chứa được nhiều người như thế.

Là nơi khá lí tưởng về vị trí địa lý cũng như địa hình đồi núi cao, rừng rậm, bên ngoài khó phát hiện những động tĩnh bên trong; bên trong dễ dàng quan sát mọi hoạt động bên ngoài. Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ Hòn Tàu luôn được các nhà quân sự chiến lược chọn làm căn cứ địa trung tâm của cách mạng lúc đó. 

Chiến trường năm xưa bây giờ đã tái hiện qua hình ảnh trắng đen còn lưu niệm tại Đặc khu ủy Quảng Đà, mãi cho đến tận hôm nay tôi mới có dịp về thăm khu di tích lịch sử này. Đầu tiên, các bạn hãy cùng tìm hiểu đôi nét về quá trình lịch sử diễn ra từ những tháng ngày gian khổ, tranh đấu, hy sinh và đem lại cuộc sống hòa bình của người dân bản địa Duy Sơn không giản đơn chút nào, mốc son vẫn còn đó:

"Vào thời Nghĩa hội chống Pháp, cụ Phó Bảng Nguyễn Duy Hiệu chọn Hòn Tàu xây dựng chiến khu Tân Tỉnh, là tổng hành dinh của phong trào Nghĩa hội Quảng Nam. Các ụ súng “hỏa sơn” và “khóa sơn” được Nghĩa hội bố trí ở những địa điểm thuận lợi có thể khống chế hiệu quả khi phát hiện quân địch tấn công.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp thực hiện nhiều cuộc tấn công đàn áp hòng tiêu diệt lực lượng cách mạng, nhưng Hòn Tàu tiếp tục là căn cứ địa của cơ quan, đơn vị vũ trang huyện, tỉnh, Xứ ủy Trung kỳ.

Đến thời kháng chiến chống Mỹ, Hòn Tàu còn phải oằn mình chịu những trận ném bom, nã pháo của quân Mỹ trong các chiến lược, “Chiến tranh cục bộ”, “Việt Nam hóa chiến tranh”, nhất là thời kỳ sau chiến dịch mùa khô 1967 đến năm 1972. Ngày 21/10/1967, Khu ủy Khu V tiến hành sáp nhập tỉnh Quảng Đà và thành phố Đà Nẵng thành Đặc khu Quảng Đà, quyết định chuyển toàn bộ cơ quan từ A7 (ranh giới giữa huyện Đại Lộc và huyện Giằng, nay là huyện Nam Giang) xuống Hòn Tàu, mỗi cơ quan chỉ để lại bộ phận sản xuất tự túc.

Bộ phận phía sau và bộ phận tiền phương của Đặc Khu ủy sáp nhập thành một. Từ đây Đặc Khu ủy và các cơ quan trực thuộc có thể lên đường Trường Sơn, liên lạc với văn phòng Khu ủy V (đóng ở Phước Trà, Hiệp Đức) hoặc tỏa về các địa bàn hoạt động. Với lợi thế về vị trí địa lí, Ban Thường vụ Đặc Khu ủy Quảng Đà thường xuyên tổ chức các cuộc họp, hội nghị nhằm nắm bắt tình hình, triển khai chủ trương của cấp trên kịp thời, từ đó đề ra quyết sách lãnh đạo, chỉ đạo phong trào cách mạng trên địa bàn để giành được nhiều thắng lợi lớn.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Đặc Khu ủy Quảng Đà, Mặt trận 4 đã chỉ dạo triển khai đồng loạt nhiều chiến dịch, hỗ trợ tích cực cho các địa phương tấn công địch, giải phóng quê hương. Theo ông Lê Văn Huấn (82 tuổi), nguyên Phó Bí thư Huyện ủy Duy Xuyên vào năm 1969, khi được điều động lên công tác tại Ban kiểm tra Đặc khu ủy Quảng Đà, đã chứng kiến giai đoạn này lương thực thiếu thốn, đời sống hết sức khó khăn nhưng nhân dân ở đây vẫn một lòng chăm sóc, cưu mang cán bộ, thậm chí còn ăn độn củ rừng, để dành lương thực cho kháng chiến.

Đầu năm 1972, địch cho B52 liên tục ném bom, phi pháo oanh tạc, thám báo tập kích kết hợp rải truyền đơn xuống Hòn Tàu, hòng làm lung lay tư tưởng cán bộ, chiến sĩ của ta. Trong những trận đó có lần làm sáu đồng chí hi sinh, 15 đồng chí bị thương. Đặc biệt là trận tập kích vào rạng sáng 22/5/1972, địch bất ngờ đổ quân bao vây Hòn Tàu kết hợp B52 rải thảm sập hang làm cho 10 cán bộ Ban Tuyên huấn Đặc khu hy sinh, mãi đến tháng 8/2011 mới tìm thấy hài cốt.

Ngày 8/6/2012, khu Di tích lịch sử Hòn Tàu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 2164/BVHTTDL/2012, xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia. Đến năm 2015, tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng đã phối hợp triển khai thực hiện dự án trùng tu, bảo tồn và phục dựng Khu di tích Đặc Khu ủy Quảng Đà. Qua hơn hai năm thi công, dự án hoàn thành vào ngày 20/10/2017".

Không chỉ là khu di tích lịch sử với những chiến công hào hùng, Hòn Tàu còn là một cụm núi với những cảnh quan thiên nhiên tuyệt vời. Nay thêm điều kiện đi lại vào di tích được mở rộng, nâng cấp, Hòn Tàu rất thuận lợi để xã Duy Sơn phát triển du lịch. Từ trung tâm ủy ban xã đi về hướng tây tầm 5km, du khách có thể thưởng ngoạn cảnh quan đồng quê dân dã với ruộng nương xanh mướt, hai triền núi ven đường đưa ta lên với núi non đại ngàn.

Trước khi đến với cụm núi thiêng Hòn Tàu, bước chân du khách còn như bị níu lại bởi Đồng Lớn thơ mộng; trâu bò từng đàn nhởn nhơ gặm cỏ, đồng sen bát ngát thơm hương. Xa xa là Trà Lý, nổi tiếng cả vùng Quảng Nam với đặc sản dâu đất, chua vị dâu nhưng lại ngọt tình người.

Qua khỏi Đầm sen Trà Lý, ta bắt gặp con suối nhỏ chảy róc rách qua từng phiến đá, tảng lớn nhỏ nhấp nhô hiện ra, nắng như thế này mà thấy dòng nước mát là thích chi lạ ấy, nhìn cho đỡ phải khát một cơn giữa Hạ đương mùa.

Các bạn đã thấy sen mọc ở đầm, ao, hồ lớn có nhỏ có nhưng sen mọc trên núi, cạnh núi thì có lẽ chạm chân lên mảnh đất Duy Sơn sẽ chứng kiến rất nhiều sen mọc dạng này. Nhìn có vẻ khô cằn, lá héo hắt vì quá sức nắng nóng, ấy vậy mà vẫn trổ bông đấy!

Hòn Tàu còn là một địa điểm thuận lợi để kết nối với khu đền tháp Mỹ Sơn. Hòn Tàu còn là nơi để lớp thanh niên trẻ về nguồn, ôn lại chuyện cũ, tưởng nhớ cha anh, nhắc nhở thế hệ mình phấn đấu hơn cho Tổ quốc.

Dưới cái nắng tháng Bảy gắt gay, hôm nay là ngày nóng nhất, nhiệt độ 38 ngay lúc ban trưa, đường đi không một bóng người qua lại. Khung cảnh núi rừng dần dần hiện rõ trước mắt, với những đoạn dốc đèo ngoằng nghoèo cong cong uốn lượn và độ cao sém chút dễ bị tụt dốc nếu không vững tay lái. Bạn phải đi chầm chậm bằng xe số mới giữ được tư thế khi đi phượt như thế này. Và cuối cùng cũng đã đến nơi cần ghé.

Việc phục dựng lại nhà bia tưởng niệm, các nhà làm việc, các hang động, dấu tích hầm hào…của Đặc khu ủy Quảng Đà đã phần nào phản ánh hình ảnh của chiến khu xưa tuy gian khó nhưng thật hào hùng.

Đã 55 năm thành lập Đặc Khu ủy Quảng Đà (1967-2022): Chiến khu Hòn Tàu- Căn cứ đặc khu ủy Quảng Đà một thời anh dũng đã trôi qua, tuy những chiến sĩ, nhân chứng cách mạng kiên trung không còn nữa, nhưng những câu chuyện về sự anh dũng bất khuất của họ vẫn là đề tài gợi nhớ, tăng niềm tự hào sừng sững như đỉnh cao Hòn Tàu, như dốc Cây Khế vẫn còn vọng mãi cho đến ngày hôm nay.

Người dân xung quanh như làng quê nghèo Chánh Lộc, Phú Nham Tây ngoài tinh thần yêu nước, còn gói ghém chút ít lương thực gửi cán bộ. Sự chất phác giản dị của họ đẹp tựa đóa sen Đồng Lớn, nơi dẫn đường vào với Hòn Tàu. Và ngày nay, chắc chắn nét chân phương ấy sẽ làm hài lòng du khách đường xa ghé thăm.

Hàng cây xanh cao vút rợp bóng mát là nơi nghỉ trưa của các chú bê bò trên đồi cao này, sát cạnh đó có hồ nước trong xanh, xa xa nhìn lên thấy ngọn núi nhấp nhô hòa với màu xanh da trời tuyệt đẹp. Có mây, trời, sông, núi, nước... cảnh quan thiên nhiên như hiện ra một bức tranh sinh động thử hỏi làm sao không chiếm được cảm tình của bạn khi đón mắt nhìn.

Nhà ăn

Ngôi nhà bằng gỗ có cửa sổ, cây chống để thoáng mát, bên trong có bộ bàn ghế bằng tre rất giản đơn, ngày trước các đồng chí đã sống ở đây xuyên suốt quá trình làm việc ở nơi này. Bây giờ cảnh vật, cây cối, ngôi nhà vẫn còn nguyên vẹn.

Đến đây, các bác các cô chú sẽ hồi tưởng lại khoảng thời gian ấy gian khổ biết bao nhiêu mà ấm áp tình đồng chí, đồng đội. Những kỷ niệm năm xưa chợt ùa về trong ký ức

Trước ngôi nhà có hàng ghế đá khắc tên "Hội tù yêu nước", " Hội cựu chiến binh". Có lẽ sau này các đoàn đến thăm lại chiến trường khu ủy năm xưa đã tặng cho dãy ghế này, quý vị có thể ngồi nghỉ chân giữa trưa, nhớ lại một thời đầy với bao nhiêu cảm xúc lâng lâng khó tả.

Đ/c Đỗ Xuân Bằng (Thanh Hóa) - C2 tiểu Đoàn 76 Quảng Đà- 

Đoàn trưởng đại diện về thăm lại chiến trường xưa và thăm lại nghĩa trang xã Điện Phong, thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam, vào ghé thăm căn cứ Đặc khu ủy Quảng Đà, ngày 26/7/2022. Lắng nghe Bác Đỗ Xuân Bằng tâm sự: "Sau một thời gian dài rời xa khu căn cứ, đã rất nhiều lần tôi muốn về thăm lại nơi mình đã một thời công tác tại đó nhưng do điều kiện và tình hình Covid kéo dài nên trì hoãn lại, mãi cho đến hôm nay mới có dịp tập hợp đông đủ các anh chị em thành một đội là cán bộ hưu trí hội Cựu chiến binh Thanh Hóa rồi rủ nhau đi một chuyến vi hành về quê hương thứ hai này, một miền đất anh hùng đầy hứa hẹn sau bao nhiêu năm cách xa. Bao cảm xúc ngập tràn vây kín lấy khi hình ảnh những mái nhà xưa và hiện vật trong đó vẫn còn nguyên vẹn. Thật xúc động nên đoàn chúng tôi không thốt nổi thành lời".

Những dòng chữ lưu niệm Bác tốc ký khi về thăm Đặc khu ủy Quảng Đà

Nhà đồng chí Phó Bí Thư

Ngôi nhà thật mát mẻ, nằm ngay trên ngọn đồi, xung quanh toàn cây xanh bao phủ. Chim muôn ríu rít hót vang, cảnh núi rừng im ắng, không một thanh âm gì vang lên, nơi đây làm căn cứ địa rất hợp. 

Nhân kỷ niệm 75 năm ngày Thương binh liệt sỹ (27/07/1947-27/07/2022),  hướng về cội nguồn, tri ân các Anh hùng liệt sỹ đã hy sinh. Hôm nay MC Thái Tàu (thứ 2 bên trái qua) đồng hành cùng các Đ/c Cựu chiến binh xã Duy Tân và tiếp đón đoàn CCB tỉnh Thanh Hoá về viếng hương tại núi Hòn Tàu, Khu căn cứ Đặc khu ủy Quảng Đà, xã Duy Sơn, Duy Xuyên, Quảng Nam.

Nhà Hội Trường

Nhà Văn Phòng

Ngôi nhà to và rộng, dài hình chữ nhật, đỉnh chóp, bên trong rất đẹp với mái lợp kẻ viền sắc sảo. Có dãy ghế ngồi dài ra, là nơi hội họp của cán bộ thời đó. 

Bên mỗi góc tường đều trang bị chiếc đèn dầu, ánh sáng trong đêm chỉ có vậy mà sáng cả gian nhà, đủ để làm việc về ban đêm

Nhà Đồng Chí Bí Thư

Một số hình ảnh của những năm tháng làm việc tại Khu Ủy:

Vừa vào bên trong, gặp ngay hình ảnh quen thuộc của Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đà (1967,1968 và 1972). Bí thư đặc khu ủy Quảng Đà và Tỉnh ủy Quảng Nam- Đà Nẵng (1975-1982). Và ngôi trường cấp Ba mang tên THPT Hồ Nghinh ở xã Duy Thành, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam.

 Phải nói rằng tại chiến khu Hòn Tàu, Đặc khu ủy Quảng Đà đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình đó là lãnh đạo quân và dân tỉnh nhà tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. . 

Việc chọn Hòn Tàu làm nơi hoạt động, chỉ đạo phong trào cách mạng của Đặc Khu ủy Quảng Đà đã thể hiện việc nắm vững quan điểm về xây dựng căn cứ địa cách mạng trong chiến tranh cách mạng của cha ông ta, đó là: Thiên thời, địa lợi, nhân hòa.

Chiến tranh đã lùi xa 47 năm qua (1975-2022), nhưng bài học về xây dựng căn cứ địa cách mạng nói chung, trong đó có căn cứ Hòn Tàu vẫn luôn mang tính thời sự, nhất là trong việc xây dựng thế trận phòng thủ để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước trong giai đoạn hiện nay. 

Đi một vòng để nhìn và quan sát 5 ngôi nhà gỗ nằm trên núi Hòn Tàu, đặc khu ủy Quảng Đà như tái hiện lại cả một chặng đường mà cán bộ, chiến sĩ đã trải qua những ngày tháng sống và làm việc tại đây. Có một số cựu chiến binh về lại nơi đây và họ chưa nhận ra nó vì đã qua giai đoạn trùng tu lại nên có vẻ khác hẳn. Đứng lặng nhìn và lâu thật lâu họ mới mường tượng lại và nếu ở lâu hơn chốc nữa sẽ như sống lại với những hình ảnh khá quen thuộc này.

Ta đi tiếp chặng đường trường

Tìm danh thắng giữa muôn ngàn núi non

Đôi chân chẳng biết mỏi mòn

Cứ phiêu lưu chốn trần gian Hạ về.

Cảnh đẹp muôn trùng giữa núi non

Trời mây sông nước ngắm mãi còn

Rừng xanh bát ngát keo tràm lá

Đường mòn thẳng tiến chạy bon bon...

Về thăm lại chiến khu năm xưa tại Đặc khu ủy Quảng Đà, đi cùng các bác-các cô- chú- các anh, nghe họ kể lại kỷ niệm của một thời oanh liệt, hào hùng, khí thế sục sôi. Cán bộ, chiến sĩ tại đây đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Vượt qua hiểm nguy, gian khó, đi lên là niềm tự hào cho dân tộc Việt Nam ta.

MC Thái Văn Tàu(áo trắng, thứ 7 từ bên phải qua)- Chuyên viên trung tâm VHTH & TTTH huyện Duy Xuyên chụp hình lưu niệm cùng Hội Cựu chiến binh xã Duy Tân và tỉnh Thanh Hóa về thăm Đặc khu ủy Quảng Đà

Là thế hệ sau, chúng tôi nguyện cố gắng phấn đấu, học tập và luôn tự nguyện tự giác tham gia trong mọi phong trào hoạt động của cơ quan, đơn vị, địa phương để góp phần dựng xây nước nhà ngày càng phồn vinh.

Thay mặt kênh thông tin đất và người xứ Quảng https://Blogquangnam.com, NCN xin gởi lời chúc sức khỏe đến các đồng chí, Nguyên là các cấp, ban ngành, đoàn thể, các hội cựu chiến binh, các chiến sĩ.... năm xưa hiện đang về hưu sức khỏe dồi dào, vạn sự như ý. Hễ mỗi lần nhắc lại chuyện ngày xưa thì hãy tranh thủ thời gian về thăm Đặc khu ủy Quảng Đà- nơi căn cứ địa cách mạng một thời gắn bó, và khi đó cùng ngồi hàn huyên, ôn lại kỷ niệm của núi rừng Hòn Tàu Duy Sơn, một nơi cảnh quan thiên nhiên tuyệt mỹ với mây, núi, nước, non, rừng xanh bao phủ bạt ngàn, có nắng và gió thoảng qua mát lành giữa trưa Hè chói chang./.

Video:

#  NHÀNH CỎ NON

27/07/22