.jpg)
Ngày xưa bà kể cháu nghe
Nhà mình làm bún là nghề chính đây
Bột gạo bỏ vào cối xay
Quay đều thoăn thoắt đôi tay nhịp nhàng
Bao niên làm bạn cùng nàng
Tuy hơi cũ kỹ mà bền lắm nghen!
Hễ nhìn thấy cái cối xay bột là nhớ chuyện xa xưa dù không hề gợi nhắc. Đã quen rồi với hình ảnh quen thuộc hàng ngày mà nội tôi hay dùng để xay bột bằng tay. Tuy thủ công thô sơ không phải qua máy móc nhưng nó đã gắn chặt với người dân quê mình. Những ai hay làm bún, mì quảng, bánh xèo, bánh bèo, bánh gói, bánh nậm .... đều dùng cối này để xay bột thành nước, nó hòa quyện cả nước và gạo làm thành khối nhão và lỏng đều nhau, mỗi khi muốn làm bất cứ thức ăn gì cần dùng đến gạo nếp đều xay từ đó.
Ngày nay, tuy một số người dùng máy xay bột bằng điện, nhưng ở quê vẫn thích tự quay bằng tay, vì y như động tác tập thể dục giúp săn chắc cơ thể hơn. Một công đôi việc cũng thú vị không kém!
Nhìn hình ảnh không xa lạ, nhà nào cũng có, hầu như trước đây ai cũng mưu sinh nghề này, vốn rất thân thiện với bà con. Nó là vật gắn liền bên cạnh trong những năm tháng gian truân. Những năm 80,90 ngày đó chưa có điện, nên dụng cụ bằng tay chiếm ưu thế. Càng quay càng hăng, quay đều gạo ướt, lâu lâu gạc vài cái vét nó xuống thành dòng nước gạo mà vui. Công việc rất nhẹ nhàng, cứ như con ong chăm chỉ làm việc qua ngày tháng mà chẳng bao giờ muốn rời nó.
Giờ đây, tuy bà nội không còn nữa, nhưng các cối đá xay bột gạo để làm bún vẫn còn nguyên vẹn trong gian bếp năm xưa của nội. Hễ mỗi lần về quê nhìn hình ảnh thôi là nhớ lại câu chuyện ba mẹ kể về bà tôi, một nghề truyền thống cứu cánh cả gia đình trong những thập niên qua. Lúc đó mình chỉ một tuổi nội bế trên tay nên hổng biết gì.
Chiếc cối đá đã qua thời gian nhưng giá trị sử dụng vẫn như ngày nào. Nó bền lâu và gắn chặt với gia đình từ đó đến nay. Một kỷ vật cổ cái thời còn ông bà nội. Ngày nay về thăm lại, ông bà đã xanh cỏ, tự nhiên nhớ thật nhiều về thở nằm nôi toàn nghe câu chuyện kể rằng... như thế! Loáng thoáng hạt mưa trên mi mắt cay cay đỏ hoe khi nhắc đến nội, đến công việc thường nhật của nội làm cháu xúc động mà không biết viết thêm một chữ nào nữa. Cầu mong ông bà yên nghỉ một giấc ngàn Thu.
Tác giả: Nhành cỏ non
*Cám ơn bạn đã gởi bài về Blogquangnam
