GÌN GIỮ LÀNG NÓN QUẾ MINH, QUẾ SƠN

03/09/2021 15:51 48

Nón lá là biểu tượng cho sự dịu dàng, yêu kiều của người phụ nữ Việt Nam. Hình ảnh người thiếu nữ mặc áo dài, đội nón lá đã được bạn bè quốc tế khen ngợi hết lời. Để giờ đây chúng ta tự hào tạo nên những chiếc nón lá thanh thoát, nền nã. Ở Quảng Nam có một nơi lưu giữ mấy trăm năm làng nghề làm nón lá, ấy chính tại xã Quế Minh, Quế Sơn.

 

Làng nón Quế Minh vẫn còn hơn 100 làm động làm nghề

 

Trải dài khắp đất nước có vô số làng nghề làm nón. Thế nhưng mỗi vùng miền lại có cách thực hiện và trang trí khác nhau. Qua đó chúng ta hiểu thêm về phong tục, con người địa phương. Nếu nón xứ Huế yêu kiều với những họa tiết được thêu tỉ mỉ, sinh động thì nón Quế Sơn có vành đai chắn chắn giúp tránh mưa, tránh nắng. Có sự khác biệt ấy chính là do nón Huế chủ yếu phục vụ khách du lịch. Họ mua về để tặng quà cho bạn bè, người thân. Còn nón Quế Sơn thường kề cận trong cuộc sống mỗi người dân. Nón là người bạn đồng hành theo họ ra đồng, lên rẫy. Cùng người dân vượt qua mưa gió, nắng gắt để che chở cho mái đầu bao suy tư. Cũng nhờ chiếc nón ấy mà người đeo tránh được bệnh cảm cúm do thời tiết khắc nghiệt ở miền Trung. Có bao giờ bạn nhìn thấy cảnh tượng những chiếc nón trắng ngần lẫn chen lẫn chiếc nón ngã màu, nhàu nát nhấp nhô dưới đồng ruộng. Đó là lúc các cô, các bà đang cấy lúa, nhổ đậu, trồng rau. Có lẽ sự nhấp nhô ấy cũng chính là cuộc sống của đa số người nông dân Việt Nam.

 

Chiếc nón gắn liền trong đời sống sinh hoạt của người dân

 

Nón Quế Sơn đã từng có thời hoàng kim khi hàng ngày sản xuất cả trăm chiếc nón lá. Đây cũng là địa bàn cung cấp lá cho tỉnh Quảng Nam và các khu vực lân cận. Dù thu nhập từ nghề không cao so với nhịp sống hiện đại ngày nay nhưng nhiều người trong làng vẫn cố gắng bám trụ. Với họ, đó không chỉ là cái nghề mà còn là miền ký ức xa xưa. Mỗi lần cầm trên tay khung vành, lá cọ họ như được nhắc nhở về một thời nhờ nghề làm nón mà trang trải cuộc sống mưu sinh. Đến nay trong làng còn hơn 100 lao động vẫn bám trụ từng ngày với chiếc nón đơn sơ. Qua đôi tay khéo léo của các cụ, đến cả các bạn thanh niên ấy những chiếc nón lần lượt được hoàn thành.

 

Một chiếc nón lá đơn sơ, mộc mạc tưởng chừng như rất đơn giản nhưng khi bắt tay vào làm bạn sẽ hiểu thêm sự vất vả, kỳ công cũng như sự khéo léo của những đôi bàn tay chân chất tại Quế Sơn. Hơn nữa đây không phải là việc dành cho người vội vàng. Từng cử chỉ phải nhẹ nhàng, thanh thoát và tỉ mỉ đều đặn thực hiện hàng giờ. Ở Quế Sơn người ta sử dụng lá cọ để làm nón. Trong miền nam vẫn có nơi dùng lá dừa. Nhưng lá dừa không tạo được đường nét và độ bóng đẹp như lá cọ. Khung nón được làm từ những thanh tre đã được vót thanh mảnh, chắc chắn. Sau đó đan xen nan tre từng vòng theo hình chóp, từ nhỏ đến to dần, cứ như thế hết vòng nón. Khi khung hoàn thiện, người dân xếp lá lên trên rồi trau chuốt cho gọn gàng, vào nếp. Một công đoạn không thể thiếu để tạo nên chiếc nón bền đẹp chính là chằm nón. Các lá cọ nằm im, không xộc xệch, cứ như đang nghe theo hiệu lệnh người thợ. Từng đường kim mũi chỉ được xỏ khéo léo, luồn qua khe lá và siết nhẹ vào nhau. Cứ như thế chiếc nón kiều diễm được hoàn thành trong niềm vui của người chủ nhân.

 

Vành tre chắc chắn là ưu điểm nổi bật của nón lá Quế Minh

 

Chiếc nón Quế Sơn nổi tiếng bởi sự chắc chắn trong từng vành tre, giúp lá cọ bám trụ được trong thời gian dài. Vì thế người dân có thể sử dụng nón được lâu. Hơn nữa, từng chi tiết nhỏ trong vành nón, quai nón đều được làm cẩn thận tạo nên một sản phẩm hoàn mỹ. Làng nón Quế Minh còn được nhiều du khách biết đến bởi nằm trong địa phận có những cảnh quan tuyệt đẹp như Suối Tiên, Đèo Le, Hòn Chiêng, Hòn Tàu, Hồ Giang. Mỗi lần đi qua đây du khách đều dừng lại làng nón để chọn cho mình những chiếc nón đẹp mắt và tránh thời tiết nắng nóng trong suốt quá trình tham quan trải nghiệm của mình.

 

Hiện nay chúng ta đều như đang chạy đua trong cuộc mưu sinh hối hả. Người Quế Sơn cũng không ngoại lệ vì thế nhiều người không còn làm nón thường xuyên như trước nữa. Nhưng trong nhà ai cũng giữ khuôn nón để chằm nón vào những lúc nông nhàn để tăng thu nhập và tạo niềm vui cho bản thân. Chúng ta cũng hy vọng làng nghề làm nón tại Quế Minh, Quế Sơn vẫn được giữ vững và tiếp nối bởi thế hệ trẻ.

 

XUÂN BÌNH

BÀI VIẾT NỔI BẬT

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đường 24/3, Phường Phường An Mỹ, Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Về Ái Nghĩa ăn mỳ Quảng

Về Ái Nghĩa ăn mỳ Quảng

, , Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Quê hương trong lòng người xứ Quảng

Quê hương trong lòng người xứ Quảng

, Phường Phường Tân Thạnh, Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Vẻ đẹp phố cổ Hội An trầm mặc, yên bình

Vẻ đẹp phố cổ Hội An trầm mặc, yên bình

, , Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đường 24/3, Phường Phường An Mỹ, Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Về Ái Nghĩa ăn mỳ Quảng
Về Ái Nghĩa ăn mỳ Quảng

, , Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Quê hương trong lòng người xứ Quảng
Quê hương trong lòng người xứ Quảng

, Phường Phường Tân Thạnh, Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam

Vẻ đẹp phố cổ Hội An trầm mặc, yên bình
Vẻ đẹp phố cổ Hội An trầm mặc, yên bình

, , Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam